Civic space & Gentrification
Nationalism & Revisionism

Romá 1

Civic space & Gentrification

Τα στερεότυπα των ανθρώπων για εμάς είναι πολύ στενά. Δε βλέπουν εμένα, βλέπουν τον Τσιγγάνο. Είμαι Ολυμπιακός, μου αρέσει το ποδόσφαιρο, μου αρέσει ο στίβος. Παίζω και Left to Survive. Δεν το βλέπουν οι Μπαλαμέ. Όταν με βλέπουν εμένα, βλέπουν μόνο τον Τσιγγάνο. People’s stereotypes against us are narrow. They don’t see me, they see the gypsy. I support the team of Olympiakos. I like football. I like the track. I even play Left to Survive. The Balame don’t bother to see any of these things. When they see me, they only see the gypsy.


Civic space & Gentrification

From a young age, I enjoyed expressing myself through fiction. I loved the freedom that came with the wide, expansive worlds, and often played video games where the main character was a cool hero with special powers and many friends, because that was who I aspired to be as a kid. You could also choose your gender – and despite being assigned female at birth, I would almost always choose to be a boy. I didn’t think about gender much at the time, but there was a level of discomfort at being seen as a girl – presenting itself in rejection of stereotypically feminine things like dolls and makeup – and a feeling of euphoria that emerged whenever I could represent myself in a game as a boy or, rarely, genderless. It took me until my late teens to learn the terms “transgender” and “non-binary”, and to realize that these terms applied to me. Had I known it was possible, I would have placed myself outside the binary long ago.

Expatriates 1

Nationalism & Revisionism

Crete reminds me of my childhood: the same coffee, the same food, the same tastes, smells, sounds, colours, the same madness. My parents were French refugees from Alexandria. However, from the time of their arrival in France in ’56, they remained foreigners, and so I was a foreigner as well. I grew up with the memory of an ‘east’ family past; with the memory of a lost homeland of a family that never made it into French society. I grew up with the same coffee, the same tastes, the same smells that we now have here in Crete and up until today, I have my mother’s coffee pot.

Romá 3

Μπαίνουμε σε ένα μαγαζί να παίξουμε μουσική, κι αμέσως ο κόσμος μαζεύει τις τσάντες και τα κινητά τους από τα τραπέζια. We enter different places to play music; people immediately grab their bags and cell phones from the tables.

Romá 4

Civic space & Gentrification

Εγώ παίζω μουσική για να ζήσω. Μήπως με έχει δει κανείς να κλέβω; Εσύ με έχεις δει να κλέβω; Η μουσική είναι η δουλειά μου. I make a living from music. Has anybody seen me stealing? Have you seen me stealing? Music is my job.

Romá 5

Civic space & Gentrification

Γιατί ένας Τσιγγάνος δε μπορεί να δουλεύει σερβιτόρος; Μου αρέσει η μουσική, δε λέω, γιατί όμως δεν έχω άλλη επιλογή για δουλειά; Γιατί δε μας δέχονται στη δική τους τη δουλειά οι Μπαλαμέ;


Civic space & Gentrification

Ποτέ δεν είχα αμφιβολίες για το γεγονός ότι προτιμώ τα αγόρια, πάντα ήξερα δηλαδή ότι είμαι γκέι. Αυτό καθ’ εαυτό δε με προβλημάτιζε, κι επομένως είχα και τις πρώτες μου επαφές – κρυφές, εννοείται – όταν ήμουν μαθητής λυκείου. Σε άπειρες συζητήσεις με τους γονείς μου είχα υποστηρίξει το δικαίωμά μου να ζήσω τη δική μου ζωή, παραδόξως όμως, στα 21 μου δεν ήμουν στη θέση να ζήσω τον πρώτο μου έρωτα στα Χανιά: η σκέψη και μόνο ότι εκείνος και η μάνα μου βρίσκονταν στην ίδια πόλη με μούδιαζε, με έφερε στα όρια της κατάθλιψης. Μια συνέπεια ήταν να κατεβαίνω από την πόλη που ζούσα ως φοιτητής στην πόλη που γεννήθηκα σαν τουρίστας, και μάλιστα ινκόγκνιτο. Χωρίς να το ξέρουν στο σπίτι, χωρίς να το γνωρίζει η μάνα. Η προσωρινή αυτή λύση δημιούργησε αργότερα μια συνήθεια και ακόμη πιο μετά έναν καινούριο τρόπο να «επισκέπτομαι» ή μάλλον να βλέπω την πόλη μου με τα μάτια ενός ξένου. Η φλυτζάνα του καφέ με τον Linus που είχα στο σπίτι του φίλου μου παρέμενε στο ντουλάπι. I never doubted the fact that I liked boys, I always knew that I’m gay. This didn’t trouble me, and it was the reason why I had my first – obviously secret – sexual experiences when I was a high school student. I was often arguing with my parents for my right to live my own life. Still though, when I was 21, I fell short in my expectations to experience my first relationship in Hania: I felt numb and almost depressed when even thinking that he and my mother were living in the same city. As a consequence, while a university student in another city, I returned to my hometown as a tourist, incognito. My family didn’t know, my mother didn’t know. This temporary solution became a habit and later became a new way to ‘visit’: to see my city through the eyes of a stranger. The coffee cup with Linus which I kept in my friends’ house remained on its shelf.

expats 2 epilogi

The book “Escape from Crete” reminds me of the altruism with which the Cretans saved and sheltered for weeks or months ANZAC and British soldiers. Had the soldiers been captured by the Germans, most likely nothing worse than (re-)imprisonment in a Prisoners Of War Camp would have resulted, whilst the Cretans risked their lives and possibly those of their families and fellow villagers. I myself have experienced over the years lots of friendliness, help and hospitality from Cretans who had in many cases just met me. Το βιβλίο «Απόδραση από την Κρήτη» μου θυμίζει τον αλτρουισμό με τον οποίο οι Κρητικοί έσωσαν κι έδωσαν καταφύγιο στους Ανζάκ και στους Βρετανούς στρατιώτες για εβδομάδες ή και για μήνες. Αν οι στρατιώτες αυτοί είχαν συλληφθεί από τους Γερμανούς, στην καλύτερη περίπτωση θα είχαν καταλήξει φυλακισμένοι ως αιχμάλωτοι πολέμου σε κάποιο στρατόπεδο. Όμως, οι Κρητικοί έβαλαν σε κίνδυνο την ζωή τους, πιθανότατα και την ζωή της οικογένειάς τους και των συγχωριανών τους. Εγώ ο ίδιος έχω βιώσει μέσα στα χρόνια αυτήν την φιλικότητα, την βοήθεια και την φιλοξενία από Κρητικούς που μπορεί και να με είχαν μόλις γνωρίσει.

expats 3 epilogi

Most Europeans – or at least their history textbooks – consider Greece, and particularly Crete, the cradle of European civilization. Yet, at the same time, the country is also commonly viewed as not living up to European standards because things “never work” like they supposedly do “in Europe.” An ever present lingering doubt, together with differences in mentality, simply set different and usually not very flattering standards for Greece. For me, choosing a Bronze Age Cretan clay sculpture of Athena as one of the mascots of the Olympic Games in 2004 represents, on the one hand, the astounding breadth and longevity of a heritage that people can relate to or identify with in Crete. On the other hand, it also reminds me of the omnipresent doubts about whether Greece, at the time, would be able to properly organize the Olympic Games (or run the country in general). In this way, the clay sculpture symbolizes the phenomenon that many (if not most) things happen in Greece against all odds or in spite of expectations to the contrary. Already in 1896, Greece struggled economically to host the first Olympic Games of the modern era. The rest is history. Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι – ή τουλάχιστον τα βιβλία ιστορίας που διδάσκονται – θεωρούν την Ελλάδα, και συγκεκριμένα την Κρήτη, το λίκνο του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Την ίδια στιγμή, όμως, η χώρα αντιμετωπίζεται ευρέως ως ανίκανη να ικανοποιήσει τις ευρωπαϊκές επιταγές, με το επιχείρημα ότι «τίποτα δεν δουλεύει», όπως υποτίθεται ότι δουλεύει «στην Ευρώπη». Μια συνεχώς παρούσα αμφιβολία, σε συνδυασμό με διαφορές στην νοοτροπία, είναι συνήθως οι λόγοι για τους οποίους έχουν διαδοθεί διάφορες, κι όχι πάντα κολακευτικές, εντυπώσεις για την Ελλάδα. Για μένα η επιλογή της μασκότ της Αθηνάς των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004, εμπνευσμένης από το πήλινο γλυπτό της Εποχής του Χαλκού από την Κρήτη, αντιπροσωπεύει, από την μία, το εκπληκτικό εύρος και την διαχρονία μιας κληρονομιάς με την οποία οι άνθρωποι στην Κρήτη μπορούν να σχετιστούν ή και να ταυτιστούν. Από την άλλη, μου υπενθυμίζει τις πάντα παρούσες αμφιβολίες για το κατά πόσο η Ελλάδα θα μπορούσε να οργανώσει σωστά τους Αγώνες (ή και γενικότερα να εξασφαλίσει την σωστή λειτουργία της χώρας). Επομένως, το πήλινο γλυπτό συμβολίζει το φαινόμενο ότι τα περισσότερα (αν όχι όλα) τα πράγματα τελικά γίνονται στην Ελλάδα, ενάντια σε κάθε δυσκολία και παρά τις δυσοίωνες προβλέψεις. Ήδη το 1896 η χώρα αγκομαχούσε οικονομικά για να πετύχει την αναβίωση των πρώτων σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων. Όλα τα υπόλοιπα είναι ιστορία.

expats 4 epilogi

Having lived in different countries, I now know that nationality does not say anything about me as a person. For me, finding a beloved German book in a Greek Café with Greek notes in it says much more. My national background doesn’t say anything about the person I am. Rather, I am what gives me a sense or feeling of passion. Έχοντας ζήσει σε διαφορετικές χώρες γνωρίζω πλέον ότι η εθνικότητα δεν φανερώνει τίποτα για το άτομό μου. Για μένα, το να βρίσκω ένα αγαπημένο μου γερμανικό βιβλίο σε ένα ελληνικό καφέ με σημειώσεις στα ελληνικά, σημαίνει πολύ περισσότερα πράγματα. Η εθνικότητα από την οποία προέρχομαι δεν λέει τίποτα για το άτομό μου. Περισσότερο είμαι αυτό που κάθε φορά μου δίνει μία αίσθηση πάθους.

expats 5 epilogi

These boots were made for working. These traditional Cretan boots, Stivania, are a characteristic component of the Cretan costume. To me, they tell the story of the people, as well as the landscape of Crete. Highly durable and practical, the boots are individually crafted in leather designed for the perfect fit and were (as they are now) an essential necessity on this rugged and beautiful island, its terrain impassable without them. Looking at these boots, I imagine that the men who wore them could have been both farmers and soldiers. They would have cleared the land to grow food for their families and, at the same time, were ready to defend the island from the many invaders who came to Crete over the centuries. Αυτές οι μπότες είναι για δουλειά Αυτές οι μπότες, τα Στιβάνια, είναι ζωτικό κομμάτι της παραδοσιακής κρητικής φορεσιάς. Σε μένα διηγούνται την ιστορία των ανθρώπων και του τοπίου της Κρήτης. Ανθεκτικές και πρακτικές, οι μπότες αυτές είναι χειροποίητες από δέρμα και σχεδιασμένες για να εφαρμόζουν τέλεια. Ήταν (όπως και ακόμη είναι) απόλυτα απαραίτητες σε αυτό το δύσβατο κι όμορφο νησί, του οποίου το τοπίο είναι απροσπέλαστο χωρίς αυτές. Κοιτώντας τις σκέφτομαι ότι οι άνδρες που τις φορούσαν θα μπορούσαν να είναι ταυτόχρονα αγρότες και στρατιώτες. Θα μπορούσαν να έχουν προετοιμάσει την γη τους για να καλλιεργήσουν το φαγητό για την οικογένειά τους και, την ίδια στιγμή, να είναι έτοιμοι να υπερασπιστούν το νησί από τους ποικίλους εισβολείς που ήρθαν στην Κρήτη κατά τους αιώνες.

expats 1 epilogi

Η Κρήτη μού θυμίζει τα παιδικά μου χρόνια: ο ίδιος καφές, τα ίδια φαγητά, οι ίδιες γεύσεις, οι ίδιες μυρωδιές, τα ίδια ακούσματα, τα ίδια χρώματα, η ίδια τρέλα. Οι γονείς μου ήταν Γάλλοι πρόσφυγες από την Αλεξάνδρεια. Στη Γαλλία όμως, όπου έφτασαν το ’56, παρέμειναν ξένοι, ξένος ήμουνα κι εγώ. Μεγάλωσα μέσα στην μνήμη του ανατολικού παρελθόντος της οικογένειάς μου, στην μνήμη της χαμένης πατρίδας μιας οικογένειας, που τελικά ποτέ δεν έφτασε στη γαλλική κοινωνία. Μεγάλωσα με τον ίδιο καφέ, με τις ίδιες γεύσεις, με τις ίδιες μυρωδιές που έχουμε εδώ στην Κρήτη, και κρατάω μέχρι σήμερα το μπρίκι της μάνας μου. Crete reminds me of my childhood: the same coffee, the same food, the same tastes, smells, sounds, colours, the same madness. My parents were French refugees from Alexandria. However, from the time of their arrival in France in ’56, they remained foreigners, and so I was a foreigner as well. I grew up with the memory of an ‘east’ family past; with the memory of a lost homeland of a family that never made it into French society. I grew up with the same coffee, the same tastes, the same smells that we now have here in Crete and up until today, I have my mother’s coffee pot.

islam I 5 epilogi

Τι καθορίζει την ταυτότητά μου; Αποτελεί τυχαίο αποτέλεσμα διαφόρων παραγόντων – της εποχής, της κοινωνίας, του πολιτισμού στον οποίο ζω – ή έχω συμβάλει κι εγώ, και κατά πόσο; Ποια στοιχεία καταγράφονται στην ταυτότητά μου και τι τα καθοδηγεί για να καταγραφούν; What defines my identity? Is it a random result of different factors – the era, the society, the civilization in which I live – or have I, myself, contributed to it as well? If yes, up to what point? And what is the driving force behind this shaping of my identity?

islam I 4 epilogi

Κοιτάζοντας το διαβατήριο του μετανάστη στη Γερμανία πατέρα μου παρατηρώ σφραγίδες μιας κατακερματισμένης πια, σε πολλά κράτη, Γιουγκοσλαβίας. Αναρωτιέμαι κατά πόσο οι νέοι της περιοχής εκεί γνωρίζουν την πρόσφατη ιστορία τους. Αλλά και πόσοι από εμάς, τους Κρητικούς, γνωρίζουμε άραγε ότι υπήρχε, κατά τον 9ο και τον 10ο αιώνα, το Εμιράτο της Κρήτης. Looking at my father’s passport – he was an immigrant in Germany – I notice stamps from the former Yugoslavia, a single entity now split into seven different countries. I am wondering if the young people there are aware of their recent history. I am also wondering how many of us, the Cretans, know that during the 9th and 10th centuries, there used to be the Emirate of Crete.

islam I 3 epilogi

Πολλοί πολιτισμοί έχουν περάσει από την Κρήτη. Δεν ξέρω, όμως, πώς νοιώθανε οι άνθρωποι εκείνων των εποχών, πώς έβλεπαν τον κόσμο. Παρατηρώντας την μινιατούρα ενός χειρόγραφου από τον 12ο ή 13ο αιώνα, η οποία δείχνει μια σκηνή από τον 9ο αιώνα με τους πολεμιστές που προσδιορίζονται ως «Κρήτες» να πολεμούν με τους «Ρωμαίους», τους «Βυζαντινούς» θα λέγαμε σήμερα, διαπιστώνω ότι η όλη κατάσταση μου φαίνεται αδιανόητη. Πώς ακριβώς συνδέεται η ταυτότητα ενός ατόμου με την εποχή στην οποία ζει; Κατά πόσο είμαι σε θέση να κατανοήσω έναν άνθρωπο, ο οποίος έχει μεγαλώσει σε άλλη εποχή ή σε διαφορετικό πολιτισμό ή υπό άλλες συνθήκες; Αποδέχομαι τη διαφορετικότητα; Συναισθάνομαι, επικοινωνώ, κατανοώ; Πόσο το θέλω; Πόσο το μπορώ; Κατά πόσο μου το επιτρέπει αυτός ο άλλος, ο διαφορετικός; Many different civilizations have passed through Crete. However, I don’t know how people felt back then, how they perceived the world. While looking at a manuscript miniature dating to the 12th or 13th century that depicts a scene of 9th century fighters calling themselves ‘Cretans’ who are fighting the ‘Romans’ (or the ‘Byzantines’ as we would call them today), I understand that this whole situation is incomprehensible to me. How exactly is a person’s identity connected to the time or period in which they live? Am I capable of understanding a person who has grown up in a different era or in a different civilization or under different circumstances, altogether? Do I accept dissimilarities? Do I sympathize, do I communicate, do I comprehend? How much do I want that? Can I do that? Up to which point does this ‘other’ allow me to do that?

islam I 2 epilogi

Κατά πόσο ο καθένας μας επιλέγει την ταυτότητά του, κατά πόσο το κάνει συνειδητά ή αυτόματα; Κατά πόσο η επιλογή γίνεται από τον ίδιο ή επιβάλλεται από την εποχή και τον κοινωνικό περίγυρο; Up to which point each one of us chooses his identity and up to which point is this a conscious or an unconscious process? Is the question of identity a choice made by the person him or herself, or is it imposed by the social environment?

islam I 1 epilogi

Στην Κρήτη, μετά από τη μινωική εποχή, τι ακολούθησε; Ποιες επιρροές έχουμε δεχτεί οι Κρητικοί; Πόσα απ’ όσα έχουν συμβεί ξέρουμε, και πώς μας έχουν διαμορφώσει; Πόσο έχουν συμβάλει στη διαμόρφωση της σημερινής μας ταυτότητας; What followed the Minoan period in Crete? What kind of influences have we, the Cretans, experienced? What do we really know about what has happened in the past and how or in what ways has this shaped us into who we are today in terms of our identity?

islam III prayer epilogi FLIP -- 2

Prayer, Salah Muslims are expected to pray five times a day. Islamic prayer is called Salah, and the names of the five daily prayers correlate to the respective prayer times: Fajr (dawn), Dhuhr (noon), ʿAṣr (afternoon), Maghrib (evening), and ʿIshāʾ (night). The Fajr prayer is performed before sunrise; Dhuhr is performed at midday after the sun has surpassed its highest point; Asr, the afternoon prayer, is said before sunset; Maghrib is the evening prayer after sunset; and Isha is the night prayer. Islamic prayer is always recited with the believer facing the direction of the Kaaba in Mecca. Muslims must wash before prayer; this ritual washing is called Wudu (purification). The prayer is accompanied by a series of set postures including bowing, standing, prostrating and sitting in a special position. Muslims may perform their prayers anywhere such as at their working places, in universities or outdoors. The mosque, however, is the preferable place for prayer because it allows for fellowship and communion with other worshippers. Under normal circumstances, Adhan, the call for prayer, is called out by the muezzin before each of the five daily prayers from the mosque minaret. Προσευχή, Σαλάτ Οι Μουσουλμάνοι προβλέπεται να προσεύχονται πέντε φορές την ημέρα. Η ισλαμική προσευχή λέγεται Σαλάτ και τα ονόματα των 5 ημερήσιων προσευχών συνδέονται με τις αντίστοιχες ώρες προσευχής: Fajr (αυγή), Dhuhr (μεσημέρι), ʿAṣr (απόγευμα), Maghrib (βράδυ), and ʿIshāʾ (νύχτα). Η προσευχή Fajr πραγματοποιείται πριν την ανατολή του ήλιου. Η Dhuhr το μεσημέρι, αφού ο ήλιος έχει προσπεράσει το υψηλότερο σημείο του. Η ʿAṣr γίνεται το απόγευμα, πριν το ηλιοβασίλεμα. Η Maghrib είναι η εσπερινή προσευχή μετά το ηλιοβασίλεμα. Και η Isha είναι η νυχτερινή προσευχή. Όλες αυτές οι προσευχές απαγγέλλονται με πρόσωπο προς τον Κάαμπα στην Μέκκα. Οι Μουσουλμάνοι πρέπει να πλένονται πριν την προσευχή. Η πλύση αυτή ονομάζεται Wudu (καθαρμός). Η προσευχή συνοδεύεται από μία σειρά στάσεων που περιλαμβάνουν την υπόκλιση, την όρθια στάση, την μετάνοια και το κάθισμα σε ειδική θέση. Ένας Μουσουλμάνος μπορεί να κάνει την προσευχή του/της οπουδήποτε, όπως σε γραφεία, σε πανεπιστήμια και σε υπαίθριο χώρο. Όμως, το τζαμί είναι το προτιμότερο μέρος για προσευχές, γιατί επιτρέπει την συντροφικότητα και την επικοινωνία με άλλους πιστούς. Υπό κανονικές συνθήκες το Αντχάν, το κάλεσμα για την προσευχή, γίνεται από τον μουεζίνη από τον μιναρέ του τζαμιού, πριν την καθεμία από τις πέντε προσευχές.

islam III pilgrimage epilogi - 5

Pilgrimage to Mecca, Hajj The Hajj, the pilgrimage to the holy city of Mecca, takes place every Islamic year in the month of Dhu al-Hijjah. Every able-bodied Muslim is obliged to make the Hajj at least once in his or her life-time depending on their economic means. During the pilgrimage, pilgrims must dress in modest Ihram clothing when they reach a point of approximately 10 km from Mecca. The word Ihram literally translates as “Not to Desecrate”. Men and women are equally required to make their pilgrimage to Mecca: after the Hajj, they are referred to as a Hajj/Hajja (one who made the pilgrimage to Mecca). The Hajj includes several rituals: Tawaf, walking seven times around the Kaaba; Istilam, touching the Black Stone; Sa'yee, traveling seven times between Mount Safa and Mount Marwah; Ramee, symbolically stoning the Devil in Mina; and visiting Mount Arafat. Having made the pilgrimage to Mecca, the pilgrim is henceforth referred to as the Haji or Hajja, and is highly honored within the Muslim community. However, Islamic teaching clearly states that the Hajj should be an expression of devotion to God, and not viewed as a means for the individual to gain social standing. The believer, therefore, should be self-aware and examine their intentions when undertaking the Hajj. Thus, the pilgrimage to Mecca can contribute to constant striving for self-improvement among Muslims. Προσκύνημα στην Μέκκα, Χατζ Το Χατζ, το προσκύνημα που γίνεται στην ιερή πόλη της Μέκκας, πραγματοποιείται κατά τον ισλαμικό μήνα Χιτζά. Καθένας φυσικά ικανός Μουσουλμάνος είναι υποχρεωμένος να κάνει Χατζ τουλάχιστον μία φορά στην ζωή του, ανάλογα με τα οικονομικά του μέσα. Όταν ο προσκυνητής φτάσει να απέχει περίπου 10 χλμ. από την Μέκκα, πρέπει να ντυθεί με το ένδυμα Ιχράμ, που σημαίνει ότι πρέπει να ντυθεί με τον πιο σεμνό τρόπο. Η λέξη Ιχράμ κυριολεκτικά μεταφράζεται ως «να μην βεβηλώνει». Άνδρες και γυναίκες οφείλουν εξίσου να κάνουν προσκύνημα στην Μέκκα. Αφού ένα άτομο ολοκληρώσει αυτό το ταξίδι, αυτός ή αυτή ονομάζεται Χατζ/Χατζά (αυτός που έχει κάνει το προσκύνημα στην Μέκκα). Το Χατζ περιλαμβάνει αρκετά τελετουργικά: το Ταβάφ, δηλαδή εφτά γύρους γύρω από τον Κάαμπα· το Ιστιλάμ, το άγγιγμα του Μαύρου Λίθου· το Σαγιέ, την πορεία ανάμεσα στους δύο λόφους, τον Σαφά και τον Μαρούα, εφτά φορές· το Ραμέε, το συμβολικό λιθοβόλημα του Διαβόλου στην Μίνα· τέλος, την επίσκεψη στο Όρος Αραφάτ. Ο προσκυνητής, ο Χατζ ή η Χατζά, τιμώνται στην μουσουλμανική κοινότητα. Όμως, η ισλαμική διδασκαλία ξεκαθαρίζει ότι το Χατζ πρέπει να είναι μία έκφραση αφοσίωσης στον Θεό, κι όχι ένας τρόπος να αποκτά κανείς κοινωνικό κύρος. Επομένως, ο πιστός πρέπει να είναι σε επιφυλακή και να εξετάζει τις προθέσεις του/της όταν ξεκινάει να πραγματοποιήσει το προσκύνημα. Η διαδικασία αυτή πρέπει να αποτελεί μία συνεχή προσπάθεια για βελτίωση του εαυτού.

islam III fasting epilogi --4

Fasting, Sawm The Quran recognizes three types of fasting (Siyam): ritual fasting, fasting as compensation for repentance and ascetic fasting. Ritual fasting is obligatory in the month of Ramadan. All Muslims abstain from food and drink from dawn to dusk during this month, and they try to be especially mindful of sins. Sawm is meant to allow Muslims to achieve higher levels of closeness to God and to express their gratitude to and their dependence on Him. Furthermore, Sawm is a means for the believer to ask God for forgiveness, to atone for their past sins, and to remind them of the needy. During Ramadan, Muslims are also expected to put more effort into following the teachings of the Prophet Muhammad by refraining from violence and anger, envy and greed, lust, profane language and gossip. Although fasting during Ramadan is obligatory for Muslims, it is forbidden for those individuals for whom it would be potentially dangerous or problematic. Young children, people with a medical condition, the elderly, individuals who are travelling, as well as pregnant or breastfeeding women are not expected to fast. During the month of Ramadan, at night, Muslims break the fast by eating dates and drinking water, and are generally expected to eat moderately. Νηστεία, Σάουμ Τρεις τύποι νηστείας (Σιγιάμ) αναγνωρίζονται από το Κοράνι: η τελετουργική νηστεία, η νηστεία ως επανόρθωση και μεταμέλεια και η ασκητική νηστεία. Η τελετουργική νηστεία είναι υποχρεωτική πράξη κατά τον μήνα του Ραμαζανιού. Οι Μουσουλμάνοι πρέπει να απέχουν από τρόφιμα και ποτά από την αυγή μέχρι το βράδυ κατά την διάρκεια αυτού του μήνα, και οφείλουν να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί για άλλες αμαρτίες. Η Σάουμ έχει σκοπό να επιτρέψει στους Μουσουλμάνους να αναζητήσουν ένα ανώτερο επίπεδο εγγύτητας με τον Θεό και την συγχώρεση από Αυτόν, να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους και την εξάρτησή τους από Αυτόν, να εξιλεωθούν για τις περασμένες τους αμαρτίες και να αναλογιστούν όσους βρίσκονται σε ανάγκη. Κατά την διάρκεια του Ραμαζανιού οι Μουσουλμάνοι πρέπει να καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια στο να ακολουθούν τα διδάγματα του Ισλάμ απέχοντας από την βία, τον θυμό, την ζήλια, την απληστία, την βλάσφημη γλώσσα και το κουτσομπολιό. Τέλος, κάθε χυδαίο θέαμα ή άκουσμα πρέπει να αποφεύγεται. Η νηστεία κατά την διάρκεια του Ραμαζανιού είναι υποχρεωτική, όμως απαγορεύεται για κάποιες ομάδες ατόμων για τους οποίους θα ήταν επικίνδυνη ή εξαιρετικά προβληματική. Στις ομάδες αυτές περιλαμβάνονται τα παιδιά στην προεφηβική ηλικία, τα άτομα με ιατρικά θέματα, οι ηλικιωμένοι άνθρωποι και οι έγκυοι και θηλάζουσες γυναίκες. Παραδοσιακά, όσοι είναι ασθενείς ή οι ταξιδιώτες απέχουν επίσης από την νηστεία. Κατά την διάρκεια του Ραμαζανιού, την νύχτα, σπάμε την νηστεία τρώγοντας χουρμάδες και πίνοντας νερό και πρέπει να τρώμε με εγκράτεια.

islam III charity epilogi --3

Faith, Shahada The Shahada or Shahadatayn, usually recited in Arabic, lā ʾilāha ʾillā-llāhu muḥammadun rasūlu-llāh (لَا إِلٰهَ إِلَّا الله مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله) is the Islamic declaration of faith and trust which states that there is only one God (Allah) and that Muhammad is God's messenger. Muslims believe that the Shahadatain is our Muftah ul Jannah, the “Key to Paradise”. For more than 1400 years, Muslims, Christians and Jews have been living together and yet, it seems that we actually know very little about one another. This lack of knowledge on all sides manifests an abundance of stereotypes and mistrust. Most non-Muslims in the West don’t even know about the basics of our religion: the five pillars of Islam. Πίστη, Σαχάντα Η Σαχάντα ή Σαχανταγίν, που συνήθως απαγγέλλεται στα αραβικά lā ʾilāha ʾillā-llāhu muḥammadun rasūlu-llāh (لَا إِلٰهَ إِلَّا الله مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله), είναι η ισλαμική ομολογία πίστης και εμπιστοσύνης που πρεσβεύει ότι υπάρχει μόνο ένας Θεός (Αλλάχ) και ότι ο Μωάμεθ είναι ο αγγελιαφόρος του. «Δεν υπάρχει άλλος θεός από τον Θεό (και) ο Μωάμεθ είναι ο απεσταλμένος του». Πιστεύουμε ότι η Σαχάντα είναι το δικό μας «Κλειδί του Παραδείσου». Για πάνω από 1400 χρόνια οι Μουσουλμάνοι, οι Χριστιανοί και οι Εβραίοι ζουν μαζί, κι όμως φαίνεται ότι ξέρουμε πολύ λίγα ο ένας για τον άλλο. Αυτή η έλλειψη γνώσης από όλες τις πλευρές φανερώνει την ύπαρξη στερεοτύπων και την έλλειψη εμπιστοσύνης. Οι περισσότεροι μη Μουσουλμάνοι στην Δύση δεν γνωρίζουν καν τα βασικά στοιχεία της πίστης μας: τους πέντε πυλώνες του Ισλάμ.

islam III charity epilogi --3

Charity, Zakāt Zakāt, the practice of charitable giving, is based on accumulated wealth. Traditionally, Zakāt is defined as an act of purification because it allows an individual to achieve balance and growth leading to new growth within the community. Islamic charity is founded on the principle of knowing that all things belong to God. Zakat is obligatory for all Muslims who are able to do so, which means that one has to donate a specific portion of his or her wealth for the benefit of the poor or needy. However, in addition to Zakāt, a Muslim may also donate as an act of voluntary charity called Sadaqah. There are five important rules governing the donation of the Zakāt: 1. The giver must declare to God his intention to bequeath the Zakāt. 2. The Zakāt must be paid on the day that it is due. 3. After giving Zakat, the payer must not exaggerate the amount that he or she has paid. 4. Zakat must be paid in kind. This means that wealthy individuals pay a portion of their income. If an individual does not have the means to pay the required sum, then he or she can compensate for it in alternative ways such as performing good deeds for others. 5. The Zakāt is always to be distributed within the same community in which it was collected. It is the personal responsibility of each Muslim to ease the economic hardship of others and to strive towards eliminating inequality. Αγαθοεργία, Ζακάτ Η Ζακάτ, η πρακτική της φιλανθρωπικής προσφοράς, στηρίζεται στον συσσωρευμένο πλούτο. Παραδοσιακά, η Ζακάτ ορίζεται ως κάθαρση, γιατί επιτρέπει σε ένα άτομο να πετύχει την ισορροπία και ως ανάπτυξη, γιατί ενθαρρύνει την περαιτέρω ανάπτυξη στα πλαίσια της κοινότητας. Η ισλαμική φιλανθρωπία βασίζεται στην αρχή της γνώσης ότι όλα ανήκουν στον Θεό. Η Ζακάτ είναι υποχρεωτική για όσους Μουσουλμάνους μπορούν να την πράξουν, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι καθένας έχει υποχρέωση να κάνει δωρεά ένα ποσοστό του πλούτου του προς όφελος των φτωχών κι όσων είναι σε ανάγκη. Όμως ένας Μουσουλμάνος μπορεί, επίσης, να κάνει δωρεά περισσότερα ως πράξη εθελοντικής αγαθοεργίας (Σαντακά). Υπάρχουν πέντε αρχές που πρέπει να ακολουθούνται όταν κάποιος δίνει Ζακάτ: 1. Ο δωρητής πρέπει να δηλώνει στον Θεό την πρόθεσή του να προσφέρει Ζακάτ. 2. Η Ζακάτ πρέπει να πληρωθεί την ημέρα που έχει οριστεί. 3. Μετά την προσφορά ο δωρητής δεν πρέπει να προβεί σε υπερβολές, ξοδεύοντας περισσότερα χρήματα απ’ όσα συνήθως. 4. Η πληρωμή πρέπει να είναι σε είδος. Αυτό σημαίνει ότι αν κάποιος είναι εύπορος, τότε πρέπει να πληρώσει ένα ποσοστό από το εισόδημά του. Αν κάποιος δεν έχει αρκετά χρήματα, τότε πρέπει να αναπληρώσει με διαφορετικούς τρόπους, όπως με καλές πράξεις και καλή συμπεριφορά απέναντι στους άλλους. 5. Η Ζακάτ πρέπει να προσφέρεται εντός την κοινότητας από την οποία αντλήθηκε. Είναι προσωπική ευθύνη του καθενός Μουσουλμάνου να απαλύνει την οικονομική δυσχέρεια των άλλων και να αγωνίζεται προς την εξάλειψη της ανισότητας.

islam II 5 epilogi

I will never forget the young guy from one of the Giritli villages in Turkey whom I met some 20 years ago, and whose Turkish was clearly a second language. Instead, he spoke Greek with such a heavy Cretan accent that he could only communicate with people from the rural parts of the island, not even with Haniots, let alone with Athenians. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνο τον νεαρό από τα χωριά των «τουρκοκρητικών» στην Τουρκία. Τον συνάντησα πριν 20 χρόνια και τα τουρκικά του ήταν σαφώς δεύτερη γλώσσα. Μιλούσε ελληνικά, μάλιστα με τέτοια βαριά κρητική προφορά που μπορούσε να επικοινωνήσει μόνο με άτομα από τα επαρχιακά μέρη του νησιού, ούτε καν με Χανιώτες, πόσο μάλλον με Αθηναίους.

islam II 3 epilogi

Even when we didn't know where Crete was on the map, we told everyone that we were Cretan. This is because even though we lived in a different country, we always felt we belonged somewhere else. It is as if our DNA has been crocheted into the patterns of our Cretan identity, just like the photo of the lace embroidered by my grandmother, Fatma. This is our heritage handed down to us from our ancestors and we will continue to keep our heritage alive. Ακόμη και τότε που δεν γνωρίζαμε σε ποιο σημείο του χάρτη βρίσκεται η Κρήτη, λέγαμε σε όλους ότι ήμασταν Κρητικοί. Αυτό συνέβαινε γιατί, αν και ζούσαμε σε διαφορετική χώρα, πάντα αισθανόμασταν ότι ανήκαμε κάπου αλλού. Είναι λες και το DNA μας έχει κεντηθεί με τα σχέδια της κρητικής ταυτότητάς μας, όπως στην φωτογραφία της δαντέλας που κέντησε η γιαγιά μου, η Φατμά. Αυτή είναι η κληρονομιά μας που μας κληροδοτήθηκε από τους προγόνους μας και θα συνεχίσουμε να την κρατάμε ζωντανή.

islam II 2 epilogi

Horta (ot in Turkish) is always related to fond memories, bringing a smile to my face, wherever I am. More than a half-century ago, in Ankara, Turkey's capital in the middle of Anatolia, miles from all seas, my grandma is in an empty lot, with a knife in her hand, picking, digging, pulling. Years later, an aunt comes to visit our new flat in Istanbul, looks out, and asks for an old knife and plastic bag, rushing out to pick, dig and pull. The same aunt calls and invites me and my brother and our families to a Sunday lunch, adding in an excited voice that she found maratha at a laiki, which she cooked with mutton as the main dish. Me and my brother, both adults, fighting over that last forkful of the blessed horta. Finding radicchio for the first time at a laiki and buying only one kilo because I live with my young son who I believe will not like the rather acrid taste, then watching him consume the lot, and buying five kilos the next time. While at school, my son being given homework to bring food prepared in the traditional way of their families into class, he then deciding to and preparing radicchio salad to distribute to his classmates. And of course, my never getting enough stamnagathi whenever I am in Crete, and always giving the same answer to the question of visiting friends from the island about what they should bring, “stamnagathi, paksimadia and mizithra”. Τα χόρτα (ot στα τούρκικα) φέρνουν στον νου μου πάντα τρυφερές αναμνήσεις, όπου κι αν βρίσκομαι. Πριν περίπου 50 χρόνια στην Άγκυρα, την πρωτεύουσα της Τουρκίας στο κέντρο της Ανατολίας, μίλια μακριά από την θάλασσα, η γιαγιά μου βρίσκεται σε ένα άδειο χωράφι, με ένα μαχαίρι στο χέρι και μαζεύει, σκάβει, ξεπατώνει… Χρόνια μετά μια θεία μου στην Ιστανμπούλ έρχεται να μας επισκεφτεί στο νέο μας διαμέρισμα· ρίχνει έξω μια ματιά, ζητά ένα παλιό μαχαίρι και μια σακούλα και βγαίνει να μαζέψει, να σκάψει, να ξεπατώσει. Η ίδια θεία, κάποια άλλη στιγμή, τηλεφωνεί και καλεί εμένα, τον αδερφό μου και τις οικογένειές μας σε κυριακάτικο γεύμα. Προσθέτει με ενθουσιασμό ότι βρήκε μάραθα στην λαϊκή και τα μαγείρεψε με προβατίνα ως κύριο πιάτο. Εγώ κι ο αδερφός μου, μεγάλοι άνθρωποι πια, τσακωνόμασταν σαν παιδιά για την τελευταία μπουκιά από τα ευλογημένα χόρτα. Βρήκα ραδίκιο για πρώτη φορά στην λαϊκή και αγόρασα μόνο ένα κιλό επειδή ζω με τον μικρό μου γιο, στον οποίο θεωρούσα ότι δεν θα αρέσει η αψιά τους γεύση – είδα ότι τα καταβρόχθισε και την επόμενη φορά πήρα πέντε κιλά. Στο σχολείο ανέθεσαν στα παιδιά να ετοιμάσουν και να φέρουν στην τάξη φαγητό με τον παραδοσιακό τρόπο που το ετοιμάζει η οικογένειά τους. Αποφάσισε κι ετοίμασε ραδικοσαλάτα και την μοίρασε στους συμμαθητές του. Είναι βέβαια και το σταμναγκάθι, που ποτέ δεν είναι αρκετό όποτε βρίσκομαι στην Κρήτη. Πάντα δίνω την ίδια απάντηση στην ερώτηση που μου κάνουν φίλοι όταν με επισκέπτονται από την Κρήτη για το τι να φέρουν μαζί τους, «σταμναγκάθι, παξιμάδια και μυζήθρα».

islam II 1 epilogi

While I was growing up in Istanbul, Crete was not mentioned in the family. However, I knew that my father’s relatives who were living in Izmir spoke Greek. I became more interested in my Cretan origins only in my fifties, but by then, it was too late to trace the stories of my family. Only my father’s cousin took an interest in our family history. Today, he is 83 years old and speaks Greek because his father taught it to him. He told me that no other member of the family wanted to talk about their roots in Crete. Yet, his father once drew the chart of our family tree before he died and passed on the family history to his son. This photograph shows my grandfather, my father’s father, who was born in Heraklion, alongside with his mother, my great grandmother. Μεγάλωσα στην Ιστανμπούλ. Η Κρήτη δεν αναφερόταν ποτέ στο σπίτι μας. Όμως, ήξερα ότι οι συγγενείς του πατέρα μου που ζούσαν στην Σμύρνη μιλούσαν ελληνικά. Άρχισα να ενδιαφέρομαι για την κρητική καταγωγή μου γύρω στα 50 μου, όμως τότε ήταν αργά για να εντοπίσω ιστορίες της οικογένειάς μου. Μόνο ο ξάδερφος του πατέρα μου είχε ενδιαφέρον για την ιστορία μας. Σήμερα είναι 83 χρονών και μιλάει ελληνικά επειδή ο πατέρας του του τα έμαθε. Μου έχει πει ότι κανένα άλλο μέλος της οικογένειας δεν ήθελε να μιλήσει για τις κρητικές ρίζες μας. Κι όμως, ο πατέρας του κάποτε, προτού πεθάνει, έφτιαξε ένα σχεδιάγραμμα της οικογένειας, κι έτσι πέρασε η οικογενειακή ιστορία στον γιο του. Αυτή η φωτογραφία δείχνει τον παππού μου, τον πατέρα του πατέρα μου, που είχε γεννηθεί στο Ηράκλειο, δίπλα στην γιαγιά μου, την μητέρα του.

women 5 epilogi

Αν δείξεις αυτό το αντικείμενο σε οποιαδήποτε γυναίκα, είναι πολύ απίθανο να το αναγνωρίσει, απλά επειδή από μωρό δεν της έχει πει κανείς ότι θα μπορούσε να της είναι χρήσιμο. Προσωπικά πιστεύω ότι μια γυναίκα μια χαρά μπορεί να φτιάξει το μηχανάκι της. If you show this to any woman, it is highly unlikely that she will identify with it simply because since she was a baby, no one has ever told her that it could be useful to her. Personally, I believe that a woman can, by all means, fix her motorbike

women 4 cropped ekthesi copy

Το αγόρι μιας φίλης μου, μετά από γκάφα σε μια συζήτηση περί ισότητας, προσπάθησε να επανορθώσει: για πρώτη φορά την φρόντισε στο σπίτι, όπως εκείνη θα τον φρόντιζε μετά από μια δύσκολη μέρα δουλειάς. Προφανώς και του άρεσε και το χάρηκε. Μετά, όμως, της ζήτησε να μην το πει σε κανέναν, «για να μην γίνει ρόμπα». My friend’s boyfriend tried to make up for a gaffe he made during a discussion on gender equality: for the first time in the relationship, he took care of her as she would with him after a hard day’s work. Obviously, he liked and enjoyed doing so. Yet afterwards, he asked her not to tell anyone ‘so that they won’t make fun of me’.

women 3 epilogi

Θεωρητικά όλοι συμφωνούμε με την ισότητα, στην πραγματικότητα όμως συνεχίζει να επικρατεί μια διαφορετική αντιμετώπιση των γυναικών. Η γυναίκα είναι «αλλιώς». Δεν είναι όμως όλα θέμα φύλου. Theoretically, all of us agree on the issue of gender equality; however, in reality, women are still treated differently. Women are ‘different’. It’s not that everything is a matter of gender though.

women 2 epilogi

Ας χαράζουμε δρόμο, εμείς οι γυναίκες, με στόχο την ισότητα. Let us, women, guide the way to equality.

women 1 epilogi

Simone de Beauvoir: On ne naît pas femme: on le devient. One is not born, but rather becomes, a woman. Γυναίκα δε γεννιέσαι, γίνεσαι.

refugees 5 epilogi

Βλέπω τους τουρίστες να κάνουν μπάνιο στη θάλασσα και θυμάμαι τα δικά μας παιδιά που πνίγονται στο Αιγαίο. I watch the tourists swimming in the sea and I remember our children drowning in the Aegean.

refugees 4 epilogi

Οι Ευρωπαίοι με το διαβατήριό τους πάνε σχεδόν όπου θέλουν στον πλανήτη, είτε ως τουρίστες, είτε για να βρούνε δουλειά. Εμείς ήρθαμε ως πρόσφυγες και δυσκολευόμαστε να μας αναγνωρίσουν το πολιτικό άσυλο. Europeans with their passports can travel almost anywhere they like on this planet, either as tourists or in order to find work. We are here as refugees and yet, our right to asylum in this country remains unrecognized.

refugees 3 epilogi

Δυστυχώς στις αγγελίες στην εφημερίδα διαβάζω ακόμα «αποκλείονται οι αλλοδαποί». Unfortunately, I can still read in the newspapers that “foreigners are excluded”.

refugees 2 epilogi

Έχω αδερφή στη Γαλλία και προσπάθησα να πάω. Με γύρισαν πίσω όμως τρεις φορές. I have a sister in France and I tried to go there, but they sent me back to Greece three times.

refugees 1 epilogi

Στη Συρία πήγα σχολείο δέκα χρόνια, και εδώ έκανα τις τελευταίες τάξεις του λυκείου παρόλο που στην αρχή δεν ήξερα λέξη ελληνικά. Μέχρι και τα μαθηματικά είναι δύσκολα άμα δεν ξέρεις τη γλώσσα. Στο απολυτήριό μου όμως πήρα δεκαεφτά. In Syria, I attended school for ten years and when I came to Greece, I found myself attending the last two grades of high school even though I didn’t know a word of Greek. Even maths can be difficult when you don’t understand the language. However, my certificate grade was 17.

LGBTQ+ 4 epilogi

Οι σαπφίες (έτσι προτιμώ να ονομάζω τις λεσβίες) συχνά δεν καταλαβαίνουν τις αμφί, δεν μπορούν να φανταστούν ότι μια γυναίκα μπορεί να ερωτευτεί άλλοτε άντρα, άλλοτε άλλη γυναίκα. (Δε σε πιστεύουν, νομίζουν ότι κρύβεσαι.) Βλέπω έλλειψη κατανόησης παντού, όχι μόνο στους straight. Εμείς που υποτίθεται ότι διαφέρουμε, που υποτίθεται πως καταλαβαίνουμε κάτι από τις δυσκολίες που φέρει η διαφορετικότητα, οφείλουμε πρώτες και πρώτοι απ' όλους να καταλαβαίνουμε και να αποδεχόμαστε τη διαφορετικότητα και εκτός αλλά και εντός του κύκλου μας. The saphies (this is how I prefer to refer to lesbians) often do not show any understanding of bisexual people – they cannot imagine that a woman can fall in love either with a man or with a woman. (They don’t usually believe you; they think you are hiding). I can see a lack of understanding everywhere, not only by straight people. We are supposedly different, we should supposedly understand the difficulties of differentiation, we should be the first to understand and accept differentiation either within or outside our circle.

LGBTQ+ 5 epilogi

Σε μια συζήτηση πριν περίπου δέκα χρόνια με τον μεγαλύτερο μου αδερφό και τον πατέρα, μου πρότειναν να δω γιατρό για «το πρόβλημά μου». Και με ρώτησαν γιατί δεν τους είχα μιλήσει τόσα χρόνια. Τους είπα, ότι πρώτον ο γιατρός θα κρατούσε εκείνους κι όχι εμένα, και δεύτερον, ότι, για να γίνει σοβαρή συζήτηση, θα έπρεπε να βρεθεί μηχανή του χρόνου που θα έφερνε τον πατέρα από την δεκαετία του 60 και τον αδερφό μου από εκείνην του 80. Παραδόξως, η δεκαετία του 60 ανταποκρίθηκε καλύτερα, όπως φάνηκε στην συνέχεια. Ten years ago, we had a discussion with my elder brother and father, both of whom proposed to me to see a doctor for ‘my problem’. Then they asked me why I had not spoken to them for so many years. I told them that first of all, the doctor would detain them, not me, and secondly, in order for proper conversation to take place, a time machine must first be invented to bring my father from the 1960s and my brother from the 1980s into today’s reality. Oddly, the 1960s proved more promising.

LGBTQ+ - 1

From a young age, I enjoyed expressing myself through fiction. I loved the freedom that came with the wide, expansive worlds, and often played video games where the main character was a cool hero with special powers and many friends, because that was who I aspired to be as a kid. You could also choose your gender – and despite being assigned female at birth, I would almost always choose to be a boy. I didn’t think about gender much at the time, but there was a level of discomfort at being seen as a girl – presenting itself in rejection of stereotypically feminine things like dolls and makeup – and a feeling of euphoria that emerged whenever I could represent myself in a game as a boy or, rarely, genderless. It took me until my late teens to learn the terms “transgender” and “non-binary”, and to realize that these terms applied to me. Had I known it was possible, I would have placed myself outside the binary long ago. Από μικρή ηλικία μου άρεσε να εκφράζομαι μέσω της φαντασίας. Λάτρευα την ελευθερία που μου έδιναν οι ευρείς κόσμοι της, και συχνά έπαιζα βιντεοπαιχνίδια όπου ο κεντρικός ήρωας ήταν ένας χαλαρός τύπος με ιδιαίτερες δυνάμεις και πολλούς φίλους, γιατί αυτό ήθελα να γίνω ως παιδί. Στα παιχνίδια αυτά μπορούσες, επίσης, να διαλέξεις το φύλο σου – αν και είχα γεννηθεί ως θηλυκό, σχεδόν πάντα επέλεγα να παίζω ως αγόρι. Εκείνη την εποχή δεν με απασχολούσε ιδιαίτερα το θέμα του φύλου, αλλά υπήρχε μια κάποια αμηχανία με το να με βλέπουν κορίτσι – ένα κορίτσι που απέρριπτε στερεοτυπικά θηλυκά πράγματα, όπως τις κούκλες και το μέικ απ – και ένα αίσθημα ευφορίας εμφανιζόταν όποτε μπορούσα να επιλέγω στα παιχνίδια να εκπροσωπούμαι ως αγόρι ή, σπάνια, ως άφυλο. Έπρεπε να φτάσω σχεδόν στο τέλος της εφηβείας μου για να μάθω τους όρους «διεμφυλικός»/‘transgender’ και «άφυλος»/‘non-binary’ και για να καταλάβω ότι αυτοί οι όροι μου χρησίμευαν. Αν γνώριζα ότι κάτι τέτοιο ήταν δυνατό, θα είχα τοποθετήσει τον εαυτό μου εκτός φύλων πολύ νωρίτερα.